در حالی که طی ساعات اخیر منابع آمریکایی از لغو مذاکرات و بنبست در گفتوگوها سخن میگفتند، وزیر امور خارجه ایران از برگزاری مذاکرات هستهای ایران و آمریکا روز جمعه در مسقط خبر داد و بر ادامه مسیر دیپلماسی در چارچوب مشخص تأکید کرد.
به گزارش کبنا نیوز، شبکه المیادین به نقل از منابع آگاه ایرانی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران همچنان آماده مذاکره است، اما اجازه نخواهد داد موضوعاتی فراتر از چارچوب پرونده هستهای در مذاکرات مطرح شود.
این منابع با تأکید بر پایبندی تهران به چارچوب توافقشده گفتند: ایران به فشارها برای تغییر دستور کار مذاکرات پاسخ نخواهد داد و اجازه نمیدهد مباحثی خارج از پرونده هستهای، بهویژه موضوعات دفاعی و امنیتی، وارد گفتوگوها شود.
بر اساس گزارش المیادین، مذاکرات ایران و آمریکا که قرار بود روز جمعه در مسقط برگزار شود، لغو شده است. منابع رسمی ایرانی تصریح کردند: لغو این مذاکرات نه بهدلیل اختلاف بر سر محل برگزاری، بلکه بهسبب تحمیل شروط جدید از سوی واشنگتن و اختلاف بر سر دستور کار گفتوگوها بوده است.
این منابع تأکید کردند که طرف آمریکایی تلاش داشته دامنه مذاکرات را از موضوع هستهای فراتر ببرد؛ رویکردی که با مخالفت صریح ایران مواجه شده است.
در مقابل، وبسایت خبری اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که ایالات متحده روز چهارشنبه به ایران اطلاع داده با درخواست تهران برای تغییر مکان و قالب مذاکرات موافقت نخواهد کرد.
به گفته این مقامات، درخواست تغییر مکان مذاکرات بررسی شد، اما در نهایت واشنگتن تصمیم گرفت آن را رد کند. یک مقام ارشد آمریکایی در گفتوگو با اکسیوس اظهار کرد: «ما به آنها گفتیم یا این یا هیچ، و آنها پاسخ دادند: باشه، پس هیچ.»
این مقام افزود: اگر ایران مایل به بازگشت به قالب اولیه مذاکرات باشد، ایالات متحده آمادگی دارد در همین هفته یا هفته آینده گفتوگوها را از سر بگیرد. وی همچنین با اشاره به تهدیدهای مکرر دونالد ترامپ مبنی بر اقدام نظامی گفت: «ما میخواهیم سریع به یک توافق واقعی برسیم، در غیر این صورت به گزینههای دیگر نگاه خواهد شد.»
اکسیوس همچنین گزارش داد که برنامه سفر استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا، و جارد کوشنر برای دیدار با مقامات منطقهای و ایرانی لغو شده است.
بر اساس این گزارش، قرار بود ویتکاف و کوشنر روز پنجشنبه به قطر سفر کرده و با نخستوزیر این کشور درباره ایران گفتوگو کنند، اما در حال حاضر برنامه آنها بازگشت به میامی است و قصدی برای سفر بهمنظور دیدار با طرف ایرانی ندارند.
در همین زمینه، یک منبع آگاه ایرانی با اشاره به زیادهخواهیهای آمریکا در روند مذاکرات اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران از ابتدا با رویکردی شفاف وارد گفتوگوها شده و چارچوب مذاکرات را صرفاً محدود به موضوعات هستهای دانسته است، اما طرف آمریکایی بهدنبال گسترش دامنه مذاکرات به حوزههایی فراتر از تعهدات پیشین است.
وی افزود: واشنگتن خواهان طرح موضوعاتی از جمله توان دفاعی و کاهش قدرت نظامی ایران است؛ مطالباتی که هیچ ارتباطی با پرونده هستهای ندارد و مستقیماً با امنیت ملی و توان بازدارندگی کشور گره خورده و اساساً قابل مذاکره نیست.
این منبع آگاه تصریح کرد: کاهش توان موشکی خط قرمز جمهوری اسلامی ایران است و ایران هرگز در این زمینه کوتاه نخواهد آمد. توان دفاعی کشور حاصل سالها تجربه و مواجهه با تهدیدات خارجی است و نقش اساسی در حفظ ثبات و امنیت منطقهای دارد.
وی ادامه داد: بازدارندگی مؤثر، مهمترین عامل جلوگیری از درگیری و جنگ است و تجربه نشان داده هر جا این بازدارندگی تضعیف شود، تهدیدات افزایش مییابد. از این رو، طرح چنین موضوعاتی نهتنها کمکی به پیشبرد مذاکرات نمیکند، بلکه میتواند روند دیپلماسی را با مانع جدی مواجه سازد.
اکسیوس در گزارش اختصاصی خود تأکید کرده است که اختلافات اساسی بر سر محل برگزاری و دستور کار جلسات، عامل اصلی لغو این دور از مذاکرات بوده است. به گفته منابع دیپلماتیک، ایران در آخرین لحظات خواستار تغییر محل مذاکرات از استانبول به مسقط و محدود شدن گفتوگوها به پرونده هستهای شده بود، در حالی که واشنگتن بر برگزاری مذاکرات در استانبول و گنجاندن موضوعات منطقهای و موشکی اصرار داشت.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که تنشها در خلیج فارس افزایش یافته و آرایش جدید ناوگان دریایی آمریکا در منطقه، نگرانیها درباره کاهش فضای دیپلماسی و افزایش احتمال رویارویی نظامی را تشدید کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیشتر اعلام کرده بود که تهران آماده مذاکره است، اما تحت فشار، تهدید و زیادهخواهی امتیاز نخواهد داد؛ موضعی که بهگفته ناظران، همچنان چارچوب اصلی سیاست ایران در قبال مذاکرات هستهای را تشکیل میدهد.
در حالی که طی ساعات اخیر برخی منابع آمریکایی با ادبیاتی تهدیدآمیز از لغو مذاکرات و بنبست در گفتوگوها سخن گفته بودند، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، از برگزاری مذاکرات هستهای ایران و ایالات متحده خبر داد.
عراقچی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: مذاکرات هستهای با ایالات متحده روز جمعه، حدود ساعت ۱۰ صبح، در مسقط برگزار میشود.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران همچنین با قدردانی از نقش میانجیگرانه عمان افزود: از برادران عمانی بابت فراهمکردن تمامی ترتیبات لازم سپاسگزارم.
این اظهارنظر رسمی در حالی منتشر شده است که پیشتر رسانههای آمریکایی از جمله اکسیوس و برخی مقامات واشنگتن مدعی لغو مذاکرات به دلیل اختلاف بر سر محل برگزاری و دستور کار گفتوگوها شده بودند؛ موضوعی که اکنون با اعلام رسمی تهران، وارد مرحله تازهای شده است.