پایگاه خبری کبنا نیوز 10 آذر 1400 ساعت 22:16 https://www.kebnanews.ir/news/441907/وین-حرکت-ایران-بن-بست-امریکا -------------------------------------------------- مذاکرات وین /ادامه مذاکرات در روز پنج‌شنبه؛ عنوان : وین؛ حرکت ایران و بن‌بست امریکا -------------------------------------------------- دیپلمات‌های اروپایی در جمع خبرنگاران تصریح کرده‌اند مسئله سانتریفیوژهای ایران از جمله مسائلی است که در مذاکرات وین بر سر آن اختلاف وجود دارد. «همزمان با ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای وین، تحلیلگرانِ برجسته بین المللی نیز دست به کار شده‌اند و هرکدام از منظری خاص، دیدگاهی ویژه را در مورد سرنوشت مذاکرات جاری مطرح کرده‌اند». متن : در نشست کارگروه لغو تحریم‌ها در سطح کارشناسی که روز سه‌شنبه برگزار شده ایران خواسته‌های خود برای لغو تحریم‌ها را به صورت دسته‌بندی‌شده و مشخص به اعضای برجام ارایه کرده است. به گزارش کبنا،‌ روز سه‌شنبه کارگروه رفع تحریم در سطح کارشناسی در هتل کوبورگ تشکیل شد. هیات کارشناسی ایران در حوزه های اقتصادی، نفتی، بانکی و تجاری به طور جامع در این دور از مذاکرات هیات سیاسی کشورمان را همراهی می کند که حاکی از خواست جدی ایران برای رفع تحریم‌های برجامی و فرابرجامی دارد. کارگروه تحریم‌ها هم‌چنین روز چهارشنبه همزمان با کارگروه هسته‌ای تشکیل جلسه داده است. همچنین مذاکرات برای لغو تحریم‌ها در روز پنجشنبه نیز ادامه می‌یابد. ایران در نشست کارگروه لغو تحریم‌ها روز سه‌شنبه، خواسته‌های خود را برای لغو تحریم‌ها به صورت دسته‌بندی‌شده و مشخص مطرح کرد و به دیگر هیأت‌ها نیز توصیه کرده است که فعالانه و سازنده به ارائه راهکار و پیشنهاد درباره چگونگی برداشتن تحریم‌ها بپردازند. ایران و ۱+۴ مذاکرات فنی و کارشناسی خود را بر اساس متون پیش نویس به دست آمده در شش دور مذاکرات قبلی آغاز کرده‌اند. در عین حال ایران روز دوشنبه تاکید کرد که "تغییراتی شکلی و محتوایی در مسیر مذاکرات قاعدتا باید انجام گیرد." از این رو، متون به دست‌ آمده در ادوار پیشین، تنها نقش پیش‌نویس را ایفا می‌کنند و تمام این متون قابل مذاکره مجدد هستند. یکی از نکات قابل توجه برای ایران دریافت تضمین‌های کافی و لازم در رابطه با قطعیت و تداوم رفع تحریم‌ها در روند اجرای برجام است. با توجه به سابقه آمریکا در خروج یک جانبه از برجام به نظر دریافت هر نوع ضمانت رسمی و غیررسمی محلی از اعراب ندارد اما همان‌طور که تیم مذاکراتی قبلی هم بر آن تاکید داشته است، «عادی‌سازی روابط اقتصادی و تجاری با ایران از سوی آمریکا و اروپا» می‌تواند تضمینی مطمئن تر از قول رییس جمهوری آمریکا باشد. به عنوان مثال این توقع است که آمریکایی‌ها درباره همکاری‌های اقتصادی با شرکت‌های ایرانی وارد گفت‌وگو شوند یا اوفک از صدور دستورالعمل‌های موردی دست بردارد. ممنوعیت یوترن برداشته شود تا ایران بتواند پول‌های بلوکه شده‌اش در بانک‌های مختلف را منتقل کند. تحریم‌ها و فشار حداکثری آمریکا به ویژه بعد از خروج یک جانبه از برجام موجب شده است تا روند اجرایی شدن برجام که در سال ۲۰۱۵ مورد توافق قرار گرفت با ابهام رو به رو باشد. یکی از خواست‌های مهم ایران در بازگشت به اجرای برجام به روز رسانی و اطمینان یافتن از نحوه اجرای تعهدات به ویژه از سوی کشورهای اروپایی و آمریکاست. ایران تأکید دارد، دو موضوع تحریم‌ها و تعهدات هسته‌ای نباید به طور متقابل به هم وابسته باشند بلکه ضروری است ابتدا موضوع تحریم که ناشی از اقدام آمریکا به عنوان طرف ناقض برجام بوده است، حل و فصل شود. به علاوه به نظر می‌آید عمده اختلاف نظرها بر سر تحریم‌ها، چگونگی لغو آنها و راستی آزمایی آنها باشد. در روزهای گذشته چندین سناتور و نماینده کنگره آمریکا هشدار داده‌اند که در صورت پیروزی در انتخابات سال ۲۰۲۴، هر توافقی میان دولت کنونی این کشور با ایران را لغو می‌کنند. واضح است این موضوع بر فضای گفت‌وگوها اثر منفی داشته و به بی اعتمادی بیشتر طرف ها دامن می زند. به همین دلیل است که ایران تاکید دارد آمریکا برای بازگشت به برجام، باید تضمین‌های قطعی و عینی ارائه دهد. از طرفی بی‌اختیاری و ضعف تیم‌های مذاکره‌کننده اروپایی روند گفت‌وگوها را کند و تصمیم‌گیری در خصوص موضوعات مهم را دشوار می‌کند. ادعاهای جدید درباره مذاکرات؛ از سانتریفیوژهای ایران تا متن پیش‌نویس  دیپلمات‌های اروپایی که اشاره‌ای به نام آن‌ها نشده در جمع خبرنگاران مدعی شده‌اند مسئله سانتریفیوژهای ایران یکی از اختلافات موجود در مذاکرات وین است که از دوشنبه برای رایزنی درباره رفع تحریم‌های ایران آغاز شده است.  در حالی که به گفته کارشناسان عدول طرف‌های غربی از جمله سه کشور اروپایی از تعهدات برجامی‌شان مقصر وضعیت فعلی برجام است، دیپلمات‌های اروپایی مدعی شده‌اند که طی روزهای آینده «جدیت» تیم مذاکره‌کننده ایرانی را مورد ارزیابی قرار خواهند داد. این دیپلمات‌ها که طبق ادعای رویترز خواسته‌اند نامشان فاش نشود گفته‌اند قصد ندارند برای گفتگوهای «ضرب‌الاجل مصنوعی» تعیین کنند، اما در عین حال تصریح کرده‌اند: «وقتی برای صرف کردن بر روی تعارفات نداریم.»  منابع ادعایی مورد استناد رویترز گفته‌اند: «اگر آن‌ها نشان ندهند که درباره این مسئله جدی هستند به مشکل برخواهیم خورد. ۴۸ ساعت آینده بسیار مهم خواهد بود.»  بعد از نشست آغازین که دوشنبه برگزار شد کارشناسان روز سه‌شنبه کار بر روی مسئله رفع تحریم‌ها را شروع کردند و قرار است در گفتگوهای روز چهارشنبه به مسئله تعهدات هسته‌ای ایران پرداخته شود.  «انریکه مورا»، سرپرست هیأت اتحادیه اروپا در پایان نشست روز دوشنبه گفته بود که به گفتگوها امیدوار است. اما یک دیپلمات اروپایی درباره نشست آن روز گفت: «ما نه از سر آسودگی خاطر نفس راحت کشیدیم و نه داد و بیداد راه انداختیم.»  دیپلمات‌ها با بیان این ادعا که امیدوارند «تا پایان هفته تصویر روشن‌تری به دست بیاید» گفته‌اند که در صورت عدم حصول پیشرفت، ممکن است مذاکرات شکست بخورد. آن‌ها گفته‌اند: «آن موقع وقت این خواهد بود که در رویکرد دیپلماتیک خودمان تجدیدنظر کنیم، ولی هنوز به آن نقطه نرسیده‌ایم.»  مذاکرات رفع تحریم‌ها در وین از روز دوشنبه (۸ آذرماه/۲۹ نوامبر) در پایتخت اتریش آغاز شد. این نخستین دور از این گفتگوها در دولت «سید ابراهیم رئیسی»، رئیس دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.  جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده رفع تمامی تحریم‌ها علیه ایران، به گونه‌ای که قابل راستی‌آزمایی باشد مهم‌ترین دستور کار هیأت ایرانی را در این گفتگوها تشکیل خواهد داد.  در دولت «حسن روحانی»، رئیس‌جمهور سابق ایران نیز ۶ دور گفتگو میان ایران و گروه ۱+۴ (انگلیس، روسیه، چین، فرانسه به علاوه آلمان) برگزار شد. طرف آمریکایی هم در آن مذاکرات با نمایندگان گروه ۱+۴ بدون حضور ایران در خصوص شرایط بازگشت به برجام گفتگو می‌کرد، اما آن مذاکرات، به دلیل اصرار آمریکا بر عدم ضمانت درباره ماندن در برجام و یا عدم رفع تمامی تحریم‌ها به بن‌بست رسید و نتیجه‌ای دربر نداشت.  دیپلمات‌ها ادعا کردند که در این دور از گفتگوها «۷۰ تا ۸۰ درصد کارها انجام شده‌اند، اما برخی از دشوارترین موضوعات باقی مانده‌اند.» پیش از این خبرگزاری رویترز به نقل از این دیپلمات‌ها نوشته بود که ۷۰ تا ۸۰ درصد متن پیش‌نویس توافق نوشته شده است.  آن‌ها گفته‌اند که مسئله سانتریفیوژهای ایران یکی از مسائلی است که هنوز حل نشده است.  مقام‌های ایران هنوز ادعاهای منتسب به دیپلمات‌های غربی درباره نگارش ۷۰ تا ۸۰ درصد از متن پیش‌نویس توافق را تأیید نکرده‌اند. با این حال علی باقری، معاون وزیر خارجه ایران پیش از این در خصوص اسناد حاصل از ۶ دور مذاکره پیشین تأکید کرده که این اسناد صرفاً یک پیش‌نویس است و هرچند ایران تمام آن‌ها را کنار نمی‌گذارد، اما پیش‌نویس اساساً سندی قطعی تلقی نشده و قابل تغییر و مذاکره است. تحلیلگران درباره مذاکرات وین چه می‌گویند؟ همزمان با از سرگیریِ مذاکرات وین میان ایران و گروه چهار بعلاوه یک (بدون حضور مستقیم آمریکا) از تاریخ ۲۹ نوامبر (هشتم آذرماه)، بسیاری از رسانه‌ها و تحلیلگران مهمِ بین المللی، بار دیگر توجه ویژه‌ای را به این مساله معطوف کرده‌اند و معادله اتمی ایران، بار دیگر به تیترِ یک بسیاری از رسانه‌های معتبر جهان تبدیل شده است. فرارو نوشت، در این راستا، تحلیل‌های مختلفی نیز در مورد ماهیت این مذاکرات و ابعاد گوناگون آن منتشر شده و می‌شود که در نوع خود از اهمیت زیادی برخوردار است. به عنوان مثال، "عصام نعمان" نویسنده و تحلیلگر پایگاه خبری "میدل ایست مانیتور" در مقاله‌ای می‌نویسد: "حتی اگر در وین توافقی نیز حاصل شود، باز هم آمریکا و اسرائیل فعالانه دست به اقداماتِ خرابکارانه علیه ایران در بُعد منطقه‌ای خواهند زد. در واقع، واشنگتن و تل آویو شدیداً از اوج گیری قدرتِ نیروهای نزدیک به ایران در منطقه نظیر حزب الله لبنان و حماس در هراسند و می‌دانند که انجام هرگونه اقدامی علیه ایران (در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای)، می‌تواند منجر به وارد آمدنِ خسارات سنگین به منافعشان در منطقه شود. با این حال، آن‌ها گزینه دیگری جز تضعیفِ محور مقاومت ایران در منطقه، پیش روی خود نمی‌بینند. از این منظر، توافق در وین به معنای حل شدن مشکلات ایران و آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن نخواهد بود.   بن‌بست آمریکا در وین  مقاله عصمان نعمان در میدل ایست مانیتور که تاکید می‌کند حتی اگر توافقی میان ایران و غرب در وین به امضا برسد، آمریکا و اسرائیل همچنین به نبرد نیابتی خود علیه تهران ادامه خواهند داد و تنش‌ها میان دو طرف در جبهه‌های دیگر ادامه می‌یابند.  "اریک بروِر" از مقام‌های ارشد تیم سابق هسته‌ای آمریکا که در جریان مذاکرات مرتبط با انعقاد توافق برجام نیز حضور داشت (سال ۲۰۱۵) و اکنون پژوهشگر ارشد «انیسیتو مطالعات راهبردی و بین المللی» است، در توئیتی پس از پایان روزِ اول از سرگیری مذاکرات هسته‌ای وین می‌نویسد: «برداشت من پس از روز اول مذاکرات هسته‌ای ایران در وین: من شانس احیای توافق برجام را بسیار کم ارزیابی می‌کنم و حتی نسبت به آن بدبین هستم. من حتی کوچکترین نشانه‌ای که امیدور کننده باشد را ندیده‌ام.»  "مارکو کارنِلوس" دیپلمات سابق ایتالیایی نیز که در دولت سه نخست وزیرِ ایتالیا، در دستگاه سیاست خارجی این کشور فعال بوده و به طور خاص سِمت‌هایی نظیر نماینده ویژه دولت ایتالیا در مساله سوریه و همچنین سفارتِ این کشور در عراق را عهده دار بوده، در مقاله‌ای برای پایگاه خبری میدل ایست آی می‌نویسد: «بایدن عملاً برخلاف وعده خود جهت بازگشت بی قید و شرط به برجام عمل کرد و زمان را تا حد زیادی جهت تعامل با تهران به هدر داد. در شرایط کنونی، وضعیت منطقه خاورمیانه در کشورهایی نظیر عراق، لبنان، سوریه، یمن و افغانستان، کاملاً در راستای منافع ایران قرار دارد و در عین حال، تهران به دلیل افزایش سطح غنی سازی خود و تولید سانتریفیوژهای پیشرفته نیز، از اهرم‌های فشارِ قبال توجهی در هرگونه مذاکره‌ای برخوردار است. امری که عملاً موجب شده تا تهران برای دستیابی به توافق، هیچ عجله‌ای نداشته باشد و مولفه‌ی زمان، در جبهه منافع آن قرار داشته باشد.»